Snoezelen na de zomervakantie
Na een drukke periode, zoals de overgang van de zomervakantie naar school, werk of dagbesteding, krijgen veel mensen te maken met meer prikkels dan normaal. Voor mensen met een ernstig meervoudige beperking (EMB), autisme, ADHD of dementie kan dit leiden tot overprikkeling, spanning en onrust. Snoezelen is een laagdrempelige en veelgebruikte manier om prikkels te reguleren en weer rust, veiligheid en ontspanning te creëren.
Wat is snoezelen?
De term snoezelen is een samentrekking van snuffelen (het voorzichtig prikkelen van de zintuigen) en doezelen (ontspannen en tot rust komen). Tijdens het snoezelen worden in een gecontroleerde en veilige omgeving zachte, voorspelbare prikkels aangeboden, zoals licht, geluid, geur, tast en beweging. Het doel is niet om te leren of te presteren, maar om het prikkelniveau te reguleren, ontspanning te bevorderen en contact of interactie mogelijk te maken.
Wat laat onderzoek zien?
Onderzoek naar snoezelen (ook wel multisensorische stimulatie genoemd) laat over het algemeen positieve effecten zien. De mate van wetenschappelijk bewijs verschilt echter per doelgroep en studie.
- Mensen met dementie: verschillende onderzoeken laten zien dat gerichte snoezelsessies kunnen bijdragen aan minder onrust en een verbeterde stemming, zowel tijdens als kort na de sessie.
- Mensen met een ernstig meervoudige beperking (EMB): kleinschalige onderzoeken en praktijkstudies beschrijven vaker ontspanning, meer non-verbaal contact en minder onrustig of probleemgedrag.
- Mensen met autisme: voorspelbare en gestructureerde multisensorische prikkels kunnen helpen bij het reguleren van overprikkeling en het vergroten van de betrokkenheid bij activiteiten. Een individuele afstemming blijft hierbij essentieel.
- Mensen met ADHD: er zijn aanwijzingen dat korte multisensorische pauzes en doelgerichte sensorische prikkels bijdragen aan concentratie, zelfregulatie en het verminderen van onrust.
Meer over snoezelen
Snoezelen is een praktische en breed toepasbare methode om prikkels te reguleren en het welzijn te ondersteunen. Door de omgeving en sensorische prikkels af te stemmen op de individuele behoeften kan snoezelen bijdragen aan meer rust, ontspanning en contact. Daardoor is het een waardevolle aanvulling binnen de zorg, het onderwijs en de thuissituatie.
De zintuigen achter snoezelen
Snoezelen stimuleert meerdere zintuigen tegelijk. Elk zintuig draagt op zijn eigen manier bij aan het reguleren van prikkels en het creëren van rust.- Zien: zacht, langzaam bewegend licht, zoals een bubbelunit, projector of vezeloptiek, biedt visuele rust, voorspelbaarheid en een rustig focuspunt.
- Horen: rustige muziek of natuurgeluiden kunnen ontspanning bevorderen, terwijl geluiddemping met bijvoorbeeld oorkappen helpt om overprikkeling te verminderen.
- Voelen (tast): verschillende texturen en zachte materialen bieden comfort, stimuleren de tastzin en nodigen uit tot veilige ontdekking.
- Ruiken: milde, vertrouwde geuren kunnen gevoelens van herkenning en ontspanning oproepen. Gebruik geuren altijd met mate en controleer vooraf of iemand deze goed verdraagt.
- Proprioceptie (lichaamswaarneming): diepe druk, bijvoorbeeld met een verzwaringsdeken of verzwaringsknuffel, kan een gevoel van veiligheid, begrenzing en lichaamsbewustzijn geven.
- Vestibulair (beweging en balans): rustige, gecontroleerde bewegingen, zoals zacht schommelen of het gebruik van een wiebelkussen, kunnen helpen bij het reguleren van alertheid en spanning.
Voor wie is snoezelen geschikt?
Snoezelen is breed inzetbaar en wordt afgestemd op de behoeften van de gebruiker.- EMB: de nadruk ligt vaak op tactiele en proprioceptieve prikkels die ontspanning, lichaamsbewustzijn en non-verbaal contact ondersteunen.
- Dementie: herkenbare visuele en auditieve prikkels, zoals vertrouwde muziek of rustige projecties, kunnen bijdragen aan een gevoel van veiligheid, herkenning en rust.
- Autisme / hoogsensitiviteit: voorspelbare en controleerbare prikkels zonder onverwachte geluiden of felle lichtflitsen helpen om overprikkeling te voorkomen.
- ADHD: korte, doelgerichte prikkelmomenten kunnen ondersteuning bieden bij concentratie, zelfregulatie en het vasthouden van de aandacht.
Waar kan snoezelen plaatsvinden?
- Snoezelruimte: een vaste, volledig ingerichte ruimte voor begeleide sessies.
- Comfortroom of rustige hoek: een laagdrempelige plek voor korte momenten van ontspanning tussen activiteiten.
- Mobiele oplossingen: een snoezelkar of snoezeltent maakt snoezelen flexibel inzetbaar in de klas, op een afdeling of binnen de dagbesteding.
- Thuis of onderweg: ook met een compacte set, bijvoorbeeld een projector gecombineerd met een tactiel hulpmiddel, kan een rustgevende snoezelomgeving worden gecreëerd.
Lees hierover meer in onze blog: Klik hier
Kort samengevat
Snoezelen is een praktische en breed toepasbare methode om prikkels te reguleren en het welzijn te ondersteunen. Door de omgeving en sensorische prikkels af te stemmen op de individuele behoeften kan snoezelen bijdragen aan meer rust, ontspanning en contact. Daardoor is het een waardevolle aanvulling binnen de zorg, het onderwijs en de thuissituatie.
Relevante blogs
Terug